Эрзин кожууннуң 85 харлаанынга таварыштыр «Алдар сураглыг кижилеривисти чырыдып демдегледивис» деп рубриканы уламчылап, Эрзин кожууннуң алдарлыг кижилериниң бирээзи, Дажинмай Ирина Семеновнаны күш-ажылчы намдары-биле таныштырар-дыр бис.

Ирина Семеновна — Эрзин суурнуң үндезин чурттакчызы. Ооң күш-ажылчы базымы 1971 чылда Эрзин ортумак школазын дооскаш, кожууннуң культура килдизинге уруглар библиотеказындан эгелээн. Ол үеден тура ол бодунуң бүгү назынында чуртунга болгаш чонунга бердинген ак-сеткилдиин көргүзүп чораан.

11 чылдың дургузунда Ирина Семеновна бөдүүн библиотекарьдан эгелээш, ол-ла библиотеканың эргелекчизинге, кожууннуң библиотека системазының улуг методизинге чедир өскен. Ооң-биле чергелештир, бот-өөредилге-биле Красноярскиниң хереглекчилер кооперациязының техникумунуң товаровед салбырын дооскаш, 1982 чылда Эрзин кожууннуң хереглекчилер ниитилелинге (райпо) садыгжылап, склад эргелекчилеп, экономистеп ажылдаан. Ажыл-ижин улам сайзырадыр дээш Новосибирскте кооперативтиг садыг институдун бот-өөредилге-биле дооскаш, экономист мергежилди чедип алган.

Ажылынга хүлээлгелиг, тускай харылзаалыын өөренип көрген кожууннуң удуртулгазы, 1994 чылда Ирина Семеновнаны Эрзин кожуунда Агропромбанк салбырының эргелекчизинге томуйлаан. Рыноктуг экономиканың чалгыы-биле банкылар байдалы бергедеп, салбырлар ажылын соксатканы-биле, 2001 чылда ол албан дужаалдан үнген. Ынчалза-даа удатпаанда ону кожууннуң харылзаа белдиринге начальник кылдыр томуйлааш, 2007 чылга чедир ажылдаткан.

2007 чылда Ирина Семеновна Эрзин сумузунуң Баштыңының соңгулдазынга шалыпкан ажылдыг кампанияга тиилеп, 2012 чылга чедир удуртуп ажылдаан. Каяа-даа ажылдап чорааш, ол ажылдың чаартыкчы арга-методтарын нептередип, чогаадыкчы ажылдап, чоннуң хүндүткелин чаалап алган.

Бодунуң бодалы-биле эң-не түңнелдиг ажылдаан үези — Эрзин сумузунуң чагыргазынга ажылдаан чылдары. Ол үеде найыралдыг, демниг, чаңгыс сорулгалыг команданы тургузуп шыдаан. Ол чылдарда сумунуң амыдыралынга улуг өскерлиишкиннер болган: чагырга бажыңынга септелге ажылдары чоруттунган, шупту кудуктарга капиталдыг септелге кылдынган, төп кудумчуларга орук демдектери болгаш чырык тургускан, уруглар ойнаар шөлчугештер база чуңгуулар туттунган. Чылдың-на кудумчулар, садыг-магазиннер аразынга «Эң тергиини» деп мөөрейлер чарлап, эвээш эвес солун төлевилелдер боттандырып турган.

Күрүне ажылындан үнзе-даа, Ирина Семеновна анаа олурбаан. 20 ажыг чыл дургузунда өг-бүле бизнезин чедиишкинниг удуртуп келген. Амгы үеде хууда сайгарлыкчы ажыл-чорудулгалыг, чонну бирги хереглелдиң барааннары-биле хандырып турар.

Ирина Семеновна — хөй-ниити ажылының идепкейлиг киржикчизи. Аныяандан тура херээженнер шимчээшкининге идепкейлиг, оон аңгыда кожууннуң хоочуннар чөвүлелин даргалап, республиканың Хөй-ниити палатазының 2-ги чыыжының кежигүнү бооп ажылдаан. Ам бо үеде ТШО киржикчилерге дуза чедирер, масксетка өрүүр, дузаламчы чыыр ажылдарга идепкейлиг киржип чоруур. Ол ышкаш кадык амыдыралдың суртаалчызы: эштери-биле скандинав кылашты, сула шимчээшкиннерни нептередип турар. Аян-чоруктаарынга ынак кижи: эштери-биле Тожуга, Суме даанда Авыда бурганче, Шеминиң элезиннеринче, Устуу-Хурээже аян-чоруктап, Шара-Нуурда дыштанып чораан.

Күш-ажыл стажы — 55 чыл. Күш-ажылдың хоочуну. Ирина Семеновнага хөй-хөй шаңналдар тывыскан: кожуун чагыргазының Хүндүлүг бижиктери, Дээди Хуралдың Хүндүлүг бижии, Хөй-ниити палатазының Хүндүлүг бижии, Тыва Арат Республиканың тургустунганындан бээр 100 чылдаанынга тураскааткан юбилейлиг медаль, Россияның статистика албанының медалы дээш өске-даа хөй шаңналдарга төлептиг болганы — бо бүгүде Ирина Семеновна Дажинмайның шудургу ажыл-ижиниң болгаш ак-сеткилдиң херечизи-дир.

Хундулуг Ирина Семеновна! Силерниң бүгү чуртталгаңар — аныяктарга үнелиг өөредиг, а биске — чоргаарал. Кадык-чаагай, аас-кежиктиг, амыр-менди чоруурунарны күзедивис!

Рубрика «Алдар сураглыг кижилеривисти чырыдып демдегледивис» уламчылаар. Эрзин кожууннуң чагыргазы.